برای هر نفر یک سیگار

راوی اصلی نوجوانی است که خود را «آخرین کودک» می‌داند؛ آخرین نوزادی که در خانواده‌اش به دنیا آمده. او در خانواده‌ای زندگی می‌کند که پدرش شخصیتی مذهبی و سخت‌گیر دارد، برادری دارد که میان طغیان و تفکر سرگردان است، و مادری که در سکوتی فرساینده خانه را اداره می‌کند. مهمانی مرموز ــ پیرمردی که سابقه‌ی جنگ دارد و بعدها کشیش شده ــ به خانه می‌آید و حضورش مثل یک ترک روی شیشه‌ی واقعیت، آرامش ظاهری خانواده را می‌شکند.

در شهر، شایعه‌ای پیچیده: پیشگویی‌ای درباره ظهور منجی‌ای با دستان خونین. مردم میان امید و وحشت نوسان می‌کنند. جراحی‌های زیبایی زیاد می‌شود، اضطراب جمعی بالا می‌گیرد، و بعد همه چیز در نوعی رخوت خاموش فرو می‌رود. گویی جامعه به پیری مبتلا شده؛ نه فقط جسمی، بلکه ذهنی و روحی.

داستان بین دو زاویه دید حرکت می‌کند: «پسر شهر» و «پیرمرد». این دو صدا مثل دو آینه روبه‌روی هم‌اند؛ یکی جوان، عصیانگر، پر از تردید نسبت به ایمان، قدرت، گناه و معنای زندگی؛ دیگری مردی زخمی از جنگ، درگیر خاطرات، پرسش‌های فلسفی و مرز باریک میان ایمان و پوچی.

عنصرهایی مثل گوسفندهایی که رفتارشان انسانی می‌شود، ناقوسی که صدایش به گریه نوزاد تبدیل می‌شود، یا شهری که انگار به بن‌بست آخر دنیا رسیده، حال‌وهوایی سوررئال می‌سازند. جنگ، مذهب، قدرت، پیشگویی، گناه، جاودانگی و حتی سیگار ــ که در عنوان آمده ــ همگی استعاره‌هایی از سهم هر فرد در این جهان بیمارند؛ گویی برای هر نفر، سهمی از دود، خطا و انتظار کنار گذاشته شده.

در نهایت، داستان بیشتر از آن‌که درباره‌ی «اتفاق» باشد، درباره‌ی «حالتی» است: وضعیت انسانی که میان ترس و شجاعت، ایمان و تردید، زندگی و مرگ معلق مانده. جهانی که شاید نمی‌میرد، اما از زیستن هم دست کشیده.